Een actueel punt en helaas de keiharde en verdrietige realiteit van de huidige zorgcrisis in Suriname. Het scenario waar veel families momenteel doodsbang voor zijn.

Als een tachtigplusser een heup breekt en de financiering voor een operatie niet rondkomt, ontstaat er een gevaarlijke kettingreactie. Bij een heupfractuur op hoge leeftijd is de operatie niet alleen bedoeld om weer te kunnen lopen, maar vooral om de patiënt direct uit bed te krijgen.

Wanneer dat niet gebeurt door geldgebrek, treden vaak binnen enkele weken complicaties op:

-Doorligwonden (Decubitus): Door het constante liggen op een dunne matras ontstaan diepe wonden die infecteren.

-Longontsteking: Omdat de patiënt niet rechtop kan zitten of diep kan doorademen, hoopt vocht zich op in de longen.

-Trombose: Het gebrek aan beweging zorgt voor bloedstolsels die fataal kunnen zijn (longembolie).

-Spierspanning en contracturen: De spieren verkorten, waardoor de benen in een kromme stand vast komen te zitten.

Voor de armere laag van de bevolking betekent het ontbreken van die € 4.000 vaak dat de patiënt uit het ziekenhuis wordt ontslagen met de boodschap: "Neemt u de patiënt maar mee naar huis en verzorgt hem/haar daar." Dat is een zware belasting voor de familie. De mantelzorg is loodzwaar, zeker als er geen geld is voor medische hulpmiddelen zoals een hoog-laag bed of incontinentiemateriaal.

Het betekent verlies van waardigheid voor de voorheen vitale senior die volledig afhankelijk wordt van de verzorging van anderen, waardoor de kwaliteit van leven in recordtempo achteruitgaat. Hoewel er geen formele "leeftijdslimiet" is die zegt dat je na je 80ste niet meer geopereerd mag worden, is de realiteit van de eigen bijdrage voor veel ouderen een onoverkomelijke barrière geworden.

In Suriname dekt de basiszorgverzekering (SZF of private basiszorg) vaak wel de medische handeling (de chirurg en het ziekenhuisbed), maar niet de volledige kosten van het materiaal (de heupprothese zelf). Verzekeraars hebben vaak een maximaal bedrag dat ze vergoeden voor kunstmiddelen. Door devaluatie van de SRD en de hoge koers van de euro/dollar zijn de prijzen van geïmporteerde protheses geëscaleerd.

Het verschil tussen wat de verzekering vergoedt en de werkelijke prijs van de prothese moet de patiënt zelf bijbetalen. Dit bedrag kan oplopen tot duizenden euro’s of dollars. In de praktijk zie je dat ziekenhuizen en specialisten vaak pas overgaan tot opereren als de materialen volledig zijn betaald. Voor een 80-jarige met alleen een AOV-uitkering (Algemene Oudedagsvoorziening) is € 4.000 (omgerekend ruim SRD 140.000) een astronomisch bedrag dat simpelweg niet op te brengen is zonder hulp van familie.

Medisch gezien is 80 jaar geen uitsluitingsgrond. Als iemand fit genoeg is voor narcose, kan een nieuwe heup de kwaliteit van leven enorm verbeteren. Echter, in een systeem met schaarste ontstaat er soms een "indirecte selectie". Ouderen krijgen vaak minder snel een lening bij het Zorgvoorzieningen Fonds (ZVF) omdat de aflossingstermijn te lang is in verhouding tot de levensverwachting.

De focus van schaarse middelen verschuift soms naar jongere patiënten die nog actief zijn in het arbeidsproces.

Families die in soortgelijke situaties zitten bewandelen de volgende wegen om hulp te vinden voor hun dierbaren:

-Zorgvoorzieningen Fonds (ZVF): Hier kan men proberen een lening af te sluiten tegen 2% rente voor de meerkosten, mits er een borgsteller is.

-Sociale Zaken: In extreme gevallen van nood kan er een aanvraag worden gedaan voor financiële bijstand, maar dit traject is vaak lang en bureaucratisch.

-Crowdfunding/Familie: Helaas is dit momenteel de meest effectieve manier in Suriname om dergelijke operaties te financieren.

Het is niet zo dat de wet zegt "80 is te oud", maar de economische realiteit en de gebrekkige dekking van hulpmiddelen zorgen ervoor dat voor veel 80-plussers een heupoperatie onbereikbaar is geworden.