Tijdens de drukbezochte jaarlijkse herdenking van de slachtoffers van Mariënburg 1902 heeft Stichting Eerherstel Mariënburg een krachtige oproep gedaan aan de Nederlandse en Surinaamse overheid om verantwoordelijkheid te nemen voor een nog altijd onderbelicht hoofdstuk uit het koloniale verleden.

In Amare te Den Haag werden de zestien doodgeschoten contractarbeiders en de acht gewonden die later aan hun verwondingen overleden op waardige wijze herdacht. In aanwezigheid van de kersverse Haagse wethouder Kavish Partiman, een vertegenwoordiger van de ambassade van Suriname, Shefferon Kartowikromo, en vele andere prominente gasten werden de namen van alle slachtoffers één voor één hardop uitgesproken en met bloemen geëerd.

Volgens secretaris Ranjan Akloe ging het niet alleen om het herdenken van de slachtoffers, maar vooral om erkenning van een ernstig onrecht dat na de schietpartij plaatsvond. "Deze mensen waren geen nummers. Het waren vaders, zonen, broers en echtgenoten. Hun families werd zelfs het recht ontnomen om op een waardige manier afscheid te nemen. De lichamen werden niet teruggegeven, maar met ongebluste kalk bedekt en in een geheime kuil begraven. Dat is een menselijke tragedie waarvoor nog altijd geen excuses zijn aangeboden."

Vier oproepen

Stichting Eerherstel Mariënburg deed tijdens de herdenking vier concrete oproepen:

•       Excuses voor het onrecht dat de slachtoffers en hun nabestaanden is aangedaan, in het bijzonder voor het onthouden van de laatste rituelen, het gebruik van ongebluste kalk en het begraven van de slachtoffers in een geheime, tot op heden onbekende kuil.

•       Herstel in de vorm van ondersteuning, door de Nederlandse overheid actief te laten meewerken aan het opsporen van de geheime begraafplaats met behulp van moderne technologie, zodat de slachtoffers alsnog een waardige rustplaats en herdenkingsplek kunnen krijgen.

•       Een permanent monument in Den Haag ter nagedachtenis aan de gebeurtenissen van 30 juli 1902, zodat de jaarlijkse herdenking een vaste plek krijgt in de openbare ruimte.

•       Ondersteuning door de Surinaamse overheid voor Stichting Eerherstel Mariënburg, zodat verschillende maatschappelijke en erfgoedprojecten op Mariënburg gerealiseerd kunnen worden.

Volgens de stichting is het vinden van de geheime begraafplaats niet alleen van historische betekenis, maar ook van grote waarde voor de verwerking en erkenning van het koloniale verleden.

Vrouwelijke contractarbeiders centraal

Het thema van de herdenking was "Vrouwelijke contractarbeiders: Opoffering & Veerkracht."

Historicus Jaswina Elahi belichtte de vaak onderbelichte rol van Hindostaanse vrouwen tijdens de contractarbeid. Zij benadrukte dat juist hun moederschap, doorzettingsvermogen en veerkracht de continuïteit van de Hindostaanse gemeenschap mogelijk maakten, ondanks geweld, gezinsfragmentatie en hoge kindersterfte.

Ook dr. Yvette Kopijn presenteerde haar onderzoek naar drie generaties Javaanse vrouwen uit onder meer Mariënburg.

Daarnaast vroegen Els van Vliet (Soroptimistclub Scheveningen), Rosemary Samadhan (Stichting Eerherstel Mariënburg) en drs. Bina Makhan aandacht voor de gezamenlijke campagne tegen baarmoederhalskanker in samenwerking met Lobi Health Center Suriname.

Een bijzondere bijdrage kwam van archeoloog Santosh Singh, die in een videoboodschap uiteenzette welke mogelijkheden moderne archeologische technieken bieden om de verdwenen begraafplaats alsnog te lokaliseren.

Cineast Ramdjan Abdoelrahman, maker van de documentaire Het Geheim van Mariënburg, vertelde over de totstandkoming van zijn film en het belang van blijvende aandacht voor deze geschiedenis.

Brede steun voor blijvende aandacht

Wethouder Partiman sprak zijn bereidheid uit om zich in te zetten voor meer bekendheid van de geschiedenis van Mariënburg binnen de gemeente Den Haag.

De organisatie kijkt met voldoening terug op een waardige en drukbezochte herdenking, die onder de bezielende leiding van Sheila Sitalsing plaatsvond. Volgens Stichting Eerherstel Mariënburg laat de grote belangstelling zien dat de behoefte aan erkenning, verwerking en dialoog over het gedeelde koloniale verleden onverminderd groot is.

"Herdenken is meer dan terugkijken. Herdenken betekent ook verantwoordelijkheid nemen voor het onrecht dat nog altijd doorwerkt. Excuses, erkenning en gezamenlijke inzet voor herstel zijn daarbij onmisbaar."