INGEZONDEN - In de maanden november en december 2023 heeft stichting FinanceSuriname ( hierna te noemen FinanceSuriname) een marktoriëntatiereis in Suriname gemaakt en met een aantal bedrijven en natuurlijke personen gesproken. In de maand januari 2024 heeft FinanceSuriname diverse documenten en artikelen m.b.t. Suriname doorgenomen en geanalyseerd. Tevens geluisterd naar vele interviews via de Surinaamse radiostations.
Macro/micro economisch herstel
FinanceSuriname heeft in Suriname kunnen waarnemen, dat het herstel van de economie zich heeft ingezet. Macro economisch gezien is de positie van Suriname per ultimo 2023 verbeterd ten opzichte van de situatie in 2020. Micro economisch gezien merken de meeste burgers van Suriname nog geen verbetering. Ongeveer 70 procent van de bevolking leeft nog steeds onder de armoedegrens. De overheid heeft wel extra maatregelen getroffen om de nood te lenigen. Inkomenssteun wordt gegeven en de loonbelastingen en de belastingschijven zijn aangepast. De burgers ontvangen netto meer en kunnen dus meer levensmiddelen kopen. De prijzen in de winkels zijn hoog. De inflatie is gedaald van 54.6procent ( ultimo 2022/bron CBvS) naar 38.7 procent ( november 2023/ bron CBvS). De groothandelaren zouden mijns inziens ook een bijdrage moeten leveren en de goederen goedkoper moeten verkopen aan de detailhandel. De winkeliers hebben hun winstmarge al verlaagd om het volk tegemoet te komen. De winkeliers kunnen hun prijzen niet verlagen zonder de medewerking van de groothandel. Wij hebben met diverse personen gesproken, die aangeven, dat zij hard werken om aan het inkomen te komen om in hun levensonderhoud te voorzien. Zij hebben een extra baan en/of verrichten diverse (huishoudelijke) werkzaamheden voor andere personen c.q. bedrijven. De mensen zien in, dat het telen van groenten en fruit zeker de moeite waard is. Het Surinaamse volk geeft de moed niet op en hoopt op betere tijden. Vele personen, waarmee wij gesproken hebben, geven aan, dat zij teleurgesteld zijn in de huidige regering. Deze personen hadden erop gerekend, dat de huidige regering een goed beleid zou voeren. In hun ogen is het slechte beleid van de voorgaande regering voortgezet. Een aantal voorbeelden geven zij aan: @ het in dienst nemen van hun familieleden, vrienden en partijgenoten;@ de onveiligheid en berovingen ; @ het slechte functioneren van sommige DNA-leden (veel geschreeuw, niet constructief en niet oplossingsgericht ) @ normen en waarden in Suriname behoorlijk vervaagd.
Er zijn ook mensen in Suriname, die positief zijn en aangeven, dat deze regering goed werk verricht. Zij geven aan, dat IMF aangeeft, dat de regering de zaken goed aanpakt. Een aantal zaken moet de regering wel aanpakken bijvoorbeeld bezuinigen bij de overheid zelf en het terug brengen van het aantal ambtenaren, aldus IMF.
Samenwonen en samenleven
Het Surinaamse volk gaat vredig met elkaar om. Wij hebben geen spanningen onder de bevolkingsgroepen kunnen constateren. De mensen hebben ons verteld, dat zij Surinamers zijn en gezamenlijk de last van een failliet land sedert 2020 dragen. Sommige politici moeten de etnische snaar niet aanroeren. Dat is de boodschap van het Surinaamse volk aan de mensen, die ongenuanceerde berichten via de media (o.a. radio, TV, kranten ) en social media (o.a. Facebook, TikTok) lanceren.
Hartelijk dank
De bedrijven en natuurlijke personen worden heel hartelijk bedankt voor de prettige ontvangst en de gevoerde gesprekken.
Hieronder de namen van de bedrijven en personen, waarmee wij in Suriname gesproken hebben:
De eerste bespreking was op het kantoor van Suriname Investment & Trade Agency (SITA). De CEO van SITA – de heer Henk John Guicherit en de heer Raoul Chong, directeur Trade waren onze gastheren ( zie bijgaande foto gemaakt bij het kantoor van SITA).
SITA is per 1 april 2023 gereactiveerd. SITA is een onderdeel van het Ministerie van Buitenlandse Zaken, International Business en Internationale Samenwerking (BIBIS) van Suriname. Het doel is om buitenlandse directe investeringen (FDI) naar Suriname aan te trekken en op te treden als de one-stop-shop voor buitenlandse investeerders. SITA biedt ook haar diensten aan om de Surinaamse bedrijven te ondersteunen met de export van hun producten. Op de website van SITA kunt u verder over de dienstverlening lezen.
Hieronder de overige gesprekken met de andere bedrijven en de natuurlijke personen.
@ de heer Vidjai Doerga, CEO van Firebird LNG. Dit bedrijf wil de gasindustrie in Suriname tot ontwikkeling brengen. De heer Vidjai Doerga is een intelligente man, die een visie heeft met betrekking tot de ontwikkeling van Suriname als doorvoerhaven;
@ mevrouw Audrey Tjin A Sjoe, directeur van het Soendersingh Meisjeinternaat aan de Henck Arronstraat. Dit internaat vierde in december 2023 haar 100- jarig bestaan. Mevrouw Tjin A Sjoe verricht haar werkzaamheden heel goed;
@ de heer Irmo Manglie, directeur/eigenaar van Manglie Rijstbedrijf in Nickerie. Deze ondernemer heeft meer dan 5 uren aan ons besteed. Hij heeft ons veel verteld over de start van het bedrijf en het ondernemen in de rijstsector. Hij heeft ons rondgereden op de uitgestrekte arealen van het bedrijf Manglie. Wij hebben met onze eigen ogen gezien op welke wijze deze ondernemer het bedrijf leidt. De heer Manglie heeft aangegeven het tijd wordt, dat Suriname door deskundige mensen bestuurd moet worden. Integriteit en respect van personen bij de overheid, bedrijf, organisatie etc. zijn belangrijke zaken, die in acht genomen moeten worden;
@de heer Rahmat Hassenmahomed, ondernemer en eigenaar van een bouwbedrijf en van een veeteeltbedrijf. Deze ondernemer heeft heel veel expertise en kennis van het ondernemen in de sectoren, waarin hij opereert. FinanceSuriname heeft vele dagen met deze ondernemer doorgebracht. De dag op zijn boerderij was een unieke ervaring. Op een ontspannende wijze hebben wij kennis genomen van de veeteeltsector in Suriname. Het diner was heerlijk;
@ de heren Klaas Struiksma en Sjaikh Kasiem. Met deze heren hebben wij in Suriname uitgebreid gesproken over hun plan om de veeteeltsector een impuls te geven;
@ mevrouw Maltie Sunderpersadlall. Zij heeft een goed verzorgde kippenboerderij. Vertrouwelijk met haar gesproken over een aantal zaken;
@ de heer Jan van de Linden en mevrouw Marga Elk. Dit Nederlandse echtpaar heeft FinanceSuriname bezocht op 1 april 2023 op de emigratiebeurs in Houten/Nederland. Zij vertelden ons over hun definitieve vestiging in Suriname. In november 2023 heeft dit echtpaar FinanceSuriname in Suriname ontvangen. Er zijn ( Surinaamse) Nederlanders , die erover nadenken om zich definitief in Suriname te vestigen. De mensen verlangen naar Suriname (een mooi land met een heerlijk tropisch klimaat). De (r-) emigranten en de overwinteraars zijn van harte welkom in Suriname, aldus de regering van Suriname;
@ de heer Ishaak Rosan, directeur/eigenaar van het bedrijf M.G. Rosan N.V. Dit bedrijf is een begrip in de samenleving van Commewijne en Suriname. Het bedrijf heeft een goede reputatie opgebouwd in de civiele techniek. M.G.Rosan N.V. heeft naam gemaakt op het gebied van het leggen van waterleidingbuizen en alle infrastructurele werken, die daarmee te maken hebben. De heer Ishaak Rosan heeft een aantal uren aan FinanceSuriname besteed. Onder het genot van een heerlijk diner heeft de directeur ons over het ontstaan van het bedrijf verteld. Het werk en de discipline heeft de heer Ishaak Rosan van zijn vader geleerd. Zijn vader was zijn leermeester;
@ de heren Nilesh Bishesar en Sonny Sheoratan. Deze heren werken voor het IT-bedrijf Qualogy in Suriname . Qualogy, die al langer dan 15 jaar in Suriname is gevestigd, heeft zijn nut bewezen voor de financiële instellingen, zakelijk dienstverleners en de overheden in het Caribisch gebied. De bedrijven en organisaties werken efficiënter met de IT-oplossingen van Qualogy. Het bedrijf heeft expertise in Oracle, Java en testing. De heer Nilesh Bishesar is directeur van Qualogy en tevens president-commissaris van De Surinaamsche Bank N.V.;
@ de heer Glenn Truideman, programmamaker bij radio ABC. In het live radiogesprek heeft de heer Truideman mij gevraagd over het gebaar van € 5.000--, dat rond juli 2024 wordt uitbetaald aan de Surinaamse Nederlanders, die een AOW-uitkering uit Nederland krijgen. In het gesprek heb ik toegelicht, dat ik een oproep heb gedaan richting de Surinaamse Nederlanders om10 procent van het bedrag van € 5.000,-- te schenken aan de Surinaamse oudere (n) in Suriname. De mensen mogen zelf bepalen aan wie zij het bedrag zullen geven, Het is een oproep. Er zit geen verplichting aan. Iedereen bepaalt zelf of zij of hij een schenking willen doen. De Surinamers waren in de periode van 1957 tot 1975 ook Nederlanders waren. De groep ouderen in Suriname valt buiten de boot voor wat betreft het gebaar van € 5000,-- van de Nederlandse regering. Terug kijkend heeft de regering van Suriname olv de heer Henck Arron en de regering van Nederland olv de heer Joop den Uyl grote fouten gemaakt. Een voorbeeld is de AOW. De Surinamers waren ervan overtuigd, dat zij meededen met de AOW- opbouw vanaf 1957 ( zie het AOW besluit van 1957/ daarin stond “ingezetenen van het Koninkrijk der Nederlanden”);
@ de heren Stanley Gulzar en Jozef Hassenmahomed. Deze heren zijn senioren. Na 68 jaren zagen zij elkaar weer. Deze senioren zijn nog in de bloei van hun leven. Zeer inspirerend om naar hen te luisteren en van hen te leren. De heer Gulzar heeft jarenlang in Suriname gewerkt (functies o.a. op directieniveau). De heer Hassenmahomed heeft ook functies verricht voor het bedrijfsleven in Nederland. Vervolgens heeft hij een bedrijf in de vleeshandel opgericht. Dat bedrijf is in Nederland uitgegroeid tot een grootbedrijf in de vleessector;
@ de heer Albert Ramdin, minister van Buitenlandse Zaken, International Business en Internationale Samenwerking (BIBIS). FinanceSuriname heeft een aantal zaken met de minister besproken o.a. belastingincentives voor bedrijven en natuurlijke personen, machtiging voor verblijf , geen belasting over AOW-uitkeringen en remigratie-uitkeringen van de (Surinaamse) Nederlanders etc. FinanceSuriname bedankt de minister en de aanwezige medewerkers van BIBIS voor de ontvangst op hun vrije dag op zaterdag 9 december 2023;
@ de heer Annand Jagesar, CEO van Staatsolie N.V. FinanceSuriname heeft een aantal zaken met de heer Jagesar besproken. Het getekende contract van Staatsolie en TotalEnergies heeft FinanceSuriname op het kantoor van Staatsolie mogen inzien. Attentie: de heer Jagesar heeft in diverse radioprogramma’s eerlijk verteld wat in het contract staat. Er is geen sprake van een geheim contract, aldus de heer Jagesar.
Welvaart en welzijn
De Surinaamse bedrijven , de Surinaamse werknemers en de Surinaamse ambtenaren werken hard aan het verbeteren van de economische situatie van Suriname. FinanceSuriname hoopt, dat in de toekomst de bedrijven in Suriname zich goed zullen ontwikkelen; FinanceSuriname spreekt de hoop uit, dat er welvaart en welzijn in Suriname komt.
Dennis Lapar
Directeur van Stichting FinanceSuriname
