INGEZONDEN - In de Gordel van Smaragd hebben circa 200 miljoen Indonesiërs – van wie 52 procent jonger dan 40 jaar- een voormalige 72 jarige luitenant-generaal, Prabowo Subianto, op 14 februari 2024 met een duidelijke meerderheid, gekozen tot de nieuwe president. Indonesië is het enige land met de grootste eendaagse verkiezingen op aarde. Volgens Joseph Rachmann van het blad Foreign Policy heeft Prabowo Subianto Djojohadikusumo, met zijn gemoy (schattig) imago een zeer duister verleden. Prabowo werd geboren op 17 oktober 1951 en naast politicus, is hij een schatrijke zakenman. Bij de verkiezingscommisie van 2024 gaf hij als eigen vermogen op 123 miljoen US$. Zijn huwelijk met Siti Hediati Hariyadi, de 2e dochter van voormalig president Soeharto, bracht hem politieke bekendheid.

Prabowo heeft eerdere pogingen ondernomen om president of vice president te worden, in 2009 was hij vice-presidentskandidaat op de lijst van Megawati Soekarnoputri, de oudste dochter van Indonesië’s eerste president, Soekarno. In 2014 en 2019 was hij zelf kandidaat voor het presidentschap maar verloor van de zittende president Joko Widodo, meer bekend als Jokowi.

Jokowi’s huidige ondersteuning van zijn voormalige rivaal heeeft volgens Human Rights Watch Indonesië “de deur geopend om Indonesië terug te laten keren naar de duisternis van de Orde Baru (=Nieuwe Orde) onder de voormalig dictator Soeharto”.

Generaal Soeharto, die in 1965 de macht greep in Indonesië noemde zijn regeerperiode Orde Baru (Nieuwe Orde) ter onderscheiding van de Orde Lama (Oude Orde) van Soekarno.

Prabowo’s duister verleden

Prabowo kreeg bekendheid toen hij diende bij de speciale troepen van het Indonesiche leger tijdens het bloedig neerslaan van de opstanden in Oost-Timor (Freitlin) Hij is beschuldigd van verantwoordelijkheid voor de bloedbaden in Oost Timor en West Papoea, maar hij heeft dit altijd ontkend.

Dit bloedig neerslaan van de opstanden in Oost-Timor en West-Papoea heeft niet gewerkt in het voordeel van de Indonesische minister van Buitenlandse Zaken, Ali Alatas. Zijn kansen om Secretaris-Generaal te worden van de Verenigde Naties werden door het bloedig optreden van het Indonesische leger teniet gedaan.

Nadat in 1998 massale pro- democratische krachten president Soeharto ten val brachten, was Prabowo, als leider van de elite troepen de zogenaamde Kostrad betrokken bij de ontvoering van 23 pro democratie-activisten van wie enkelen nog steed vermist worden. Prabowo verbleef korte tijd in ballingschap in Jordanië, maar keerde in 2004 terug naar Indonesië, om zich dienstbaar te stellen voor zijn land zoals hij zelf verklaarde.

Prabowo nam deel aan de verkiezingen van 2014 en 2019, hij verloor beide keren. In 2019 vocht hij de uitslag aan, vanwege volgens hem grootschalige fraude, er braken rellen uit waarbij 8 doden vielen. De stemmen verstomden toen president Jokowi hem tot minister van Defensie maakte. Sindsdien verkondigt Prabowo luid van de daken zijn loyaliteit aan president Jokowi en beloofde het beleid van de president voort te zetten.

Prabowo, een polyglot die vloeiend is in Nederlands, Engels, Frans en Duits staat ook bekend als  een liefhebber van dansen en katten, maar ook van show en grandeur. Hij verscheen in stadions op ruggen van paarden en waarschuwde de menigte voor buitenlandse subversieve krachten en communisten, die erop uit zijn Indonesië’s rijkdom te stelen.

Prabowa, een godvrezende man ontkent bondgenootschappen met extremistische islamitische groeperingen te hebben en wijst erop dat zijn moeder en broer Christenen zijn.

Internationaal imago

Indonesië is het vierde meest bevolkte land ter wereld. Democratie is een jong en gekoesterd maar onvolmaakt instituut in Indonesië. De afzetting van de dictator Soeharto in 1998 wordt vaak een 'inside job' genoemd, die zodanige regels creëerde, die garanderen dat de gevestigde politieke elites de macht blijven behouden. De vraag is nu: ontstaat in het Indonesië na Jokowi een nieuwe generatie van politici?

President Jokowi is een geliefde leider, onder zijn leiding is het Indonesische BBP met 43 procent gestegen en behoort de economie van het land tot de snelst groeiende ter wereld. Jokowi heeft twee ambtstermijnen vervuld en is grondwettelijk uitgesloten van herverkiezing. Maar in zijn poging een nieuwe dynastie op te bouwen vroeg hij in november 2023 het Indonesische Hooggerechtshof de minimumleeftijd van 40 jaar te veranderen om één zijn zonen, Gibran Rakabuming Raka – 36 jaar oud – toe te staan om zich kandidaat te stellen als vice-presidentskandidaat naast presidentskandidaat Prabowo. Dat is ook gebeurd, Prabowo en zoon Gibran wonnen de verkiezingen

Internationaal zal de houding van Indonesië niet veel veranderen. China en de Verenigde Staten proberen hun invloed uit breiden, maar het land heeft zich sedert de 60er jaren van de vorige eeuw gecommitteerd aan de principes van neutraliteit en niet gebondenheid in internationale aangelegenheden. Indonesië is één van de grondleggers van de Non-Align Movement (NAM) en Prabowo, als nieuwe president heeft zijn gehechtheid aan deze principes bevestigd.

Nationaal

Op nationaal vlak beloofde Prabowo de voorbeelden van Jokowi te volgen, met name, op het gebied van de infrastructuur en de bouw van een nieuwe hoofdstad op Borneo. Maar een zorg in Indonesië is de sukkelende gezondheid van de 72 jarige Prabowo. Mocht hij komen te overlijden, dan zal de op twee na grootste democratie van de wereld in handen komen van een zeer jonge man van circa 40 jaar, wiens enige bestuurservaring is een tweejarige burgemeesterschap van de stad Surakarta. Dat baart veel Indonesiërs toch wel zorgen!

ASuriname en het Akkoord van Linggadjati

Ontwikkelingen in Indonesië, één van de herkomstlanden van een deel van de Surinaamse samenleving, worden in ons land nauwlettend gevolgd en hebben soms invloed op ontwikkelingen in Suriname. Op 17 augustus 1945 proclameerde Indonesië haar onafhankelijkheid, maar Nederland erkende de onafhankelijke Republiek niet. Er volgden moeizame onderhandelingen tussen de twee landen, die in november 1946 resulteerden in het Akkoord van Linggadjati. In Suriname was dit Akkoord aanleiding om het Comité Repoeblik Indonesia op te richten. Er werd een grote bijeenkomst georganiseerd op 13 april 1947 in theater Bellevue, waarbij enorme blijdschap werd verwoord met de herkregen Indonesische vrijheid. Alle sprekers spraken de hoop uit dat de ontwikkelingen in Indonesië aanleiding zouden zijn voor de Indonesiërs hier te lande om naar meer levensgeluk en vooruitgang te streven en te verwerven.

Vermeldenswaard is dat de ontwikkelingen in Indonesië na het uitroepen van hun onafhankelijkheid in 1945 twee groepen in Suriname tegenover elkaar brachten:

1.Een groep met de wens voor terugkeer naar Indonesië geleid door Iding Soemita

2. Een groep die een bestaan wilde opbouwen in Suriname geleid door Salikin Hardjo.

Opmerkelijk is dat juist Iding Soemita uiteindelijk verkoos om in Suriname te blijven, terwijl Salikin Hardjo met 1000 andere Javanen in januari 1954 met het schip Langkuas repatrieerden naar Indonesië waar zij in West Sumatra het dorp Tongar stichtten in het gebied van de Minangkabouwers. Het dorp Tongar bestaat nog steeds.

Rudie Alihusain

Bronnen:

Joseph Rachmann; Indonesia’s election winner has a dark past and a cute image, Prabowo Subianto’s record doesn’t bode well for democracy, Foreign Policy February 2024

Allison Meakeem;  elections to watch in 2024, Foreign Policy, January 2024

Klaas Breunissen; ik heb Suriname altijd lief gehad, het leven van de Javaan Salikin Hardjo, Leiden 2001