De Vereniging Surinaams Bedrijfsleven (VSB) ziet in de Jaarrede 2027 van president Jennifer Simons verschillende beleidsvoornemens die aansluiten bij vraagstukken die het bedrijfsleven al geruime tijd onder de aandacht brengt. Volgens de VSB bieden onder meer macro-economische stabiliteit, economische diversificatie, versterking van de productiesectoren, verbetering van het investeringsklimaat, arbeidsmarktontwikkeling en local content mogelijkheden voor verdere samenwerking tussen overheid en bedrijfsleven.

Tegelijkertijd benadrukt de VSB dat de uiteindelijke waarde van de beleidsvoornemens wordt bepaald door de uitvoering. De president erkende in haar Jaarrede dat Suriname niet zozeer een gebrek heeft aan plannen, maar aan consequente uitvoering en samenhang.

Financiële stabiliteit

De VSB noemt macro-economische stabiliteit en prudent financieel beleid noodzakelijk. Volgens de Jaarrede bedroeg de gemiddelde inflatie tot en met juli 2026 8,9 procent en waren de internationale reserves opgelopen tot bijna USD 2 miljard. De overheidsschuld bleef met 100,4 procent van het BBP in augustus 2026 echter hoog.

Voor 2027 worden overheidsinkomsten van SRD 70,1 miljard en uitgaven van SRD 80,9 miljard geraamd. Daarmee wordt een begrotingstekort van SRD 10,8 miljard, oftewel 4 procent van het BBP, voorzien.

De VSB vindt het belangrijk hoe de regering de staatsinkomsten verder wil verhogen. De aangekondigde inzet op betere naleving, verbreding van de belastinggrondslag, bestrijding van informele activiteiten en versterking van de belastinginning sluit volgens de organisatie aan bij de oproep om de formele sector niet steeds als eerste bron voor extra inkomsten te gebruiken.

Nieuwe fiscale en invorderingswetgeving moet volgens de VSB daarnaast rekening houden met rechtsbescherming, proportionaliteit, uitvoerbaarheid en mogelijkheden voor bezwaar en beroep.

Investeringsklimaat

De aangekondigde nieuwe investeringswetgeving, versterking van de investeringsunit en verbetering van het ondernemingsklimaat worden door de VSB als relevante stappen gezien. Voor ondernemers gaat een goed investeringsklimaat volgens de organisatie echter verder dan wetgeving alleen.

Voorspelbare regelgeving, transparante procedures, tijdige vergunningverlening, betrouwbare overheidsdienstverlening, toegang tot financiering en rechtszekerheid zijn eveneens belangrijk. De aangekondigde digitalisering van belasting- en douaneprocessen, de digitale ID en papierloze overheidsprocessen kunnen hieraan bijdragen.

De VSB pleit daarbij voor concrete servicenormen voor ondernemersprocessen, met duidelijkheid over verantwoordelijke instanties, benodigde documenten en beslistermijnen.

Onderwijs en arbeidsmarkt

Ook op het gebied van onderwijs en arbeidsmarkt ziet de VSB een sterke aansluiting met haar prioriteiten. De regering wil beter in kaart brengen welke vaardigheden en beroepsgroepen Suriname de komende jaren nodig heeft en zet in op Labour Market Alignment.

De aangekondigde versterking van het beroepsonderwijs krijgt daarbij bijzondere aandacht. Naast academisch geschoolden zijn volgens de regering technici, vakmensen, ondernemers en praktisch geschoolde professionals nodig. De ontwikkeling van korte, flexibele en praktijkgerichte opleidingen moet in samenwerking met het bedrijfsleven plaatsvinden.

Volgens de VSB moet worden toegewerkt naar een structureel publiek-privaat systeem waarbij bedrijven niet alleen stageplaatsen aanbieden, maar ook betrokken zijn bij curriculumontwikkeling, beroepskwalificaties, apparatuur, software en het bepalen van toekomstige vaardigheden.

Local content

Ook het beleid rond local content biedt volgens de VSB belangrijke aanknopingspunten. De regering wil de ontwikkeling van de olie- en gassector gebruiken als katalysator voor de bredere economie. Het voorontwerp van de Local Content Wet moet in 2027 na stakeholdervalidatie worden ingediend. Daarnaast wordt gewerkt aan een Local Content Authority.

De VSB benadrukt dat local content daadwerkelijk kansen moet creëren voor Surinaamse bedrijven. Daarvoor zijn onder meer toegang tot financiering, internationale certificering, kennis, personeel en aanbestedingen nodig. Ook moet sprake zijn van een gelijk speelveld tussen lokale en buitenlandse ondernemingen.

Diversificatie en productie

De regering legt daarnaast nadruk op landbouw, bosbouw, toerisme en cultuur, met aandacht voor lokale verwerking en waardetoevoeging. Ook agro-industrie, productie- en ondernemingsfinanciering en kredietprogramma’s moeten bijdragen aan economische diversificatie.

De VSB vindt dat deze keuzes verder moeten worden uitgewerkt in concrete sectoragenda’s. Daarbij moet duidelijk zijn welke fiscale, infrastructurele, financierings- en handelsinstrumenten worden ingezet en welke belemmeringen worden weggenomen.

Energie en infrastructuur

Betrouwbare energievoorziening en goede infrastructuur blijven volgens de VSB belangrijke voorwaarden voor economische groei. De regering wil de energievoorziening verder diversifiëren richting onder meer gas en zonne-energie en investeren in wegen, bruggen, luchthavenfaciliteiten, grensverbindingen, vaargeulen en haveninfrastructuur.

De VSB wijst erop dat problemen met energie, transport en logistiek nu al gevolgen hebben voor productiekosten en concurrentievermogen. Daarom vraagt de organisatie om concrete uitvoeringsprogramma’s, investeringsschema’s en transparante voortgangsrapportages.

Uitvoering centraal in 2027

Volgens de VSB bevat de Jaarrede verschillende beleidsrichtingen die aansluiten bij de prioriteiten van het bedrijfsleven. De organisatie noemt onder meer macro-economische stabiliteit, beroepsonderwijs, arbeidsmarktontwikkeling, local content, economische diversificatie, digitalisering en infrastructuur.

De VSB stelt dat 2027, dat door de president als voorbereidingsjaar voor de komende olieperiode wordt aangemerkt, weinig ruimte laat om structurele hervormingen opnieuw vooruit te schuiven.

De belangrijkste toets wordt volgens de organisatie daarom de overgang van beleidsvoornemens naar uitvoering. Daarvoor zijn duidelijke prioriteiten, verantwoordelijke instituten, realistische tijdlijnen, meetbare indicatoren en structurele betrokkenheid van het bedrijfsleven en andere sociale partners nodig.

Volgens de VSB zal uiteindelijk niet het aantal aangekondigde plannen bepalend zijn, maar de mate waarin deze daadwerkelijk worden uitgevoerd en leiden tot een beter ondernemingsklimaat, hogere productiviteit, meer lokale waardecreatie en duurzame werkgelegenheid.