Wanneer een onderwijssysteem niet langer fungeert als een ladder naar kansen, maar eerder als een drempel, verliest het zijn kernwaarde.

De frustratie die jongeren voelen is vaak herleidbaar naar een aantal structurele knelpunten die wereldwijd, maar ook specifiek binnen de Surinaamse context, steeds zichtbaarder worden. Veel leerplannen focussen nog op passief consumeren en reproduceren van informatie. In een wereld waar informatie overal beschikbaar is, hebben jongeren juist behoefte aan kritisch denken, probleemoplossend vermogen en digitale geletterdheid.

De kloof tussen de schoolbanken en de arbeidsmarkt is groot. Jongeren vragen zich terecht af: "Waarom leer ik dit?" als ze de link met hun toekomst niet zien. John, die vanaf de basisschool met veel moeite de school heeft doorlopen, verkeerde in de gelukkige omstandigheid om tijdens zijn tienerjaren naar Nederland te gaan. Door de vele mogelijkheden en goede begeleiding, prettige schoolomgeving en vooral gericht op praktijk, ontwikkelde hij zich tot een gedreven vakman. Hij herinnert zich nog dat één van de leerkrachten een notitie in zijn rapport schreef: “Lui, en als het zo doorgaat loopt het mis.”

In het gesprek kwamen meer interessante punten naar voren. John vervolgt: “Als het systeem slechts één type intelligentie waardeert (vaak de puur academische), vallen creatieve, praktische of sociaal-emotioneel sterke jongeren buiten de boot. Het is lastig gemotiveerd te blijven in een fysieke omgeving die niet stimuleert. Slechte ventilatie, gebrekkige middelen of een gebrek aan moderne faciliteiten zenden de boodschap uit dat onderwijs geen prioriteit is. Een gedemotiveerde docent, vaak door onderbetaling of een te hoge werkdruk, kan moeilijk een klas vol jongeren inspireren.

Het transformeren van dit systeem vraagt om meer dan alleen nieuwe boeken; het vraagt om een fundamentele herwaardering van wat we van onze jongeren verwachten en wat we hen bieden om te kunnen groeien.

Als we het technische aspect van het Surinaamse onderwijssysteem bekijken, dan zijn er drie specifieke factoren die direct bijdragen aan de demotivatie van zowel leerlingen als leerkrachten.

1.   Het gebrek aan technologische integratie (de digitale kloof)

Terwijl jongeren opgroeien met smartphones en internet, zijn veel klaslokalen nog steeds afhankelijk van krijtborden en verouderde tekstboeken. Wanneer de tools op school mijlenver achterlopen op de realiteit buiten de schoolmuren, voelt het onderwijs voor een leerling aan als "tijdreizen naar het verleden".

Het gebrek aan stabiel internet en moderne hardware in de districten vergroot de ongelijkheid. Een leerling die geen toegang heeft tot digitale bronnen, begint al met een achterstand aan de start van zijn loopbaan.

2.   De verouderde technische infrastructuur van praktijkonderwijs

Voor jongeren in het beroepsonderwijs (zoals het LBO of NATIN) is de staat van de praktijkruimtes vaak de grootste domper.

Werken met machines uit de jaren '70 of '80 die vaak defect zijn, bereidt leerlingen niet voor op de moderne industrie. Dit zorgt voor een gevoel van nutteloosheid; ze leren vaardigheden die ze in een modern bedrijf direct moeten afleren of upgraden.Als er geen budget is voor basismaterialen (zoals laselektroden, hout of chemicaliën voor het lab), blijft het onderwijs steken bij droge theorie. Niets is demotiverender voor een "doener" dan een praktijkvak dat alleen uit een schrift bestaat.

3.   De starre, onbuigzame evaluatiemethoden

Het technisch ontwerp van hoe we "succes" meten, is vaak puur gebaseerd op gestandaardiseerde toetsen en examens op vaste momenten.

In technisch onderwijs is het proces van vallen en opstaan cruciaal. Het huidige systeem straft fouten af in plaats van ze te zien als een noodzakelijk onderdeel van het leerproces.

Iemand kan een briljante monteur of bouwkundige zijn, maar als diegene blokkeert op een theoretisch examen over algemene vakken, stagneert de hele schoolloopbaan. Dit systeem filtert talent uit op basis van de verkeerde criteria.

De koppeling tussen het bedrijfsleven en de technische scholen is vaak informeel en niet structureel vastgelegd in het curriculum. Hierdoor sluiten de technische exameneisen niet aan op de innovaties die momenteel plaatsvinden in bijvoorbeeld de olie- en gassector of de duurzame landbouw in Suriname.

Een voorstel dat uit dit gesprek kwam is of een sterkere focus op modulair onderwijs, waarbij leerlingen certificaten halen voor specifieke technische vaardigheden, in plaats van één groot einddiploma, een oplossing kan zijn om die motivatie terug te brengen.