Heel veel winkeliers zijn genoodzaakt hun deuren te sluiten door de economische crisis en nu met Covid erbij. De samenwerking met het Internationaal Monetair Fonds (IMF) komt met pijnlijke maatregelen. Een van prior actions is het loslaten van de wisselkoers. De redactie van Suriname U-News (SUN) sprak met Raymond Hasnoe, voorzitter van de Vereniging Surinaamse Winkeliers (VSW) en Gretl Wolfram, voorzitter van Winkeliers en Ondernemers Vereniging Suriname (WOVS). Zowel Hasnoe als Wolfram verwachten dat meer winkels hun deuren zullen sluiten en dat de koopkracht verder zal dalen.
Hasnoe zegt dat werken met het IMF betekent de wisselkoers vrijlaten. “Alleen maar met een vrije marktwerking kan de koers omlaag.” Echter geeft de VSW-voorzitter aan dat Suriname bijzonder en uniek is, omdat de wetmatigheden die over de hele wereld spelen met vraag en aanbod niet werken. Hij benadrukt dat de situatie nog steeds onstabiel en uitzichtloos is. “Er is geen enkele zekerheid voor de komende periode en zeker niet met het IMF, omdat nergens in de wereld werken met het IMF prettig is, gelet op de maatregelen die genomen moeten worden”, aldus Hasnoe. Hij merkt op dat één van de dingen die gaat gebeuren de daling van de koopkracht is. Hij legt uit dat de salarissen van zeker de particuliere sector nooit afgestemd zijn op de wisselkoers. Hasnoe stelt dat met het marktconform maken van de tarieven van de nutsvoorzieningen, burgers minder zullen overhouden om goederen te kopen. De VSW-voorzitter vreest dat er op een gegeven moment alleen hoognodige goederen die veel gevraagd zijn op de rekken te vinden zullen zijn.
Naar verwachting zal de wisselkoers boven SRD 20 stabiliseren. Wolfram zegt dat indien de koers hoger zal komen te staan, dit tot gevolg zal hebben dat goederen ook duurder zullen worden. Zij merkt op dat dit nu al het geval is, omdat de groothandelsprijzen die het ministerie van Economische Zaken (EZ) op zijn website plaatst, niet kloppen met de werkelijke facturen. Zij noemt als voorbeeld de prijs van suiker, die volgens EZ SRD 400 moet zijn, maar in werkelijkheid betaalt de winkelier SRD 560. De WOVS-voorzitter heeft dit vaker middels bonnen aangetoond. De VSW-voorzitter verwacht voor dit jaar en 2022 geen verandering voor de sector. Hij zegt dat vooral winkeliers die zich uit het buitenland komen vestigen, wegtrekken door de situatie. Ook Wolfram erkent dat vooral Chinezen wegtrekken, omdat de situatie in China veel beter is dan in Suriname. Zij merkt op dat dit niet alleen bij winkeliers zo is, maar ook bij jongeren die wegtrekken voor een betere toekomst. Wolfram legt uit dat vooral de winkeliers die huur moeten betalen, wegtrekken. Volgens haar gaat het om bedragen die starten bij US-dollar 2000 tot maximaal US-dollar 10.000 per maand. Zij benadrukt dat de inkomsten nog lang niet voldoende zijn om de huur te kunnen betalen. Anders is het voor degenen die hun eigen pand hebben.
Volgens Hasnoe kan het voor de Surinaamse winkeliers wel een situatie gaan worden van ‘wan ogri tyar wan bun’. Hij geeft aan dat we een vervuild winkeliersbestand hebben door het alla dol verlenen van vergunningen. “Nu die mensen weggaan, blijven de sterke mensen in die sector over en er komt een opleving voor de Surinaamse winkeliers.” Wolfram denkt anders hierover. Zij geeft aan dat hoe meer concurrentie er is op de markt, hoe minder er gespeculeerd kan worden met prijzen. Zij noemt als voorbeeld Telesur, die in het verleden het enige telecommunicatiebedrijf was. Een simkaart werd toen voor SRD 100 verkocht. Met de komst van Uniqua en Digicel kwam het op SRD 10. Dit geldt volgens de WOVS-voorzitter ook voor kleding. Met de komst van de Chinese winkeliers zijn de prijzen ook gedaald. Wolfram zegt dat zo te zien is, dat de verklaring dat de productiekosten hoog zijn, niet op waarheid berust. Zij is bang dat er een situatie zal ontstaan waarbij een kleine groep winkeliers het monopolie in handen zal hebben.
Hasnoe denkt dat de regering geen keus heeft dan in zee te gaan met het IMF, omdat op geen enkel andere manier geld geleend kan worden bij een andere instantie. “Nu we met het IMF in onze maag zitten, dan gaat het lenen, maar kijkt wel in de keuken en het gaat de ingrediënten bepalen en daarmee koken.” Ook de WOVS-voorzitter had de stap naar het IMF verwacht. Echter zou het volgens haar veel beter gaan als onze leiders minder zouden kijken naar eigen belang en meer naar nationaal belang. Wolfram merkt op dat eigen belang niet alleen iets is in de politiek, maar ook bij organisaties.
Johannes Damodar Patak
