De Democratische Partij heeft een grote overwinning behaald bij de tussentijdse verkiezingen in de Verenigde Staten. De partij neemt volgens de voorlopige uitslagen niet alleen de meerderheid in het Huis van Afgevaardigden over, maar krijgt ook de controle over de Senaat. De uitslag vormt een zware politieke tegenslag voor president Donald Trump en zijn Republikeinse partij.

Hoewel nog niet alle stemmen zijn geteld, wijzen de eerste resultaten op een duidelijke verschuiving in het Amerikaanse Congres. Amerikaanse media spreken van een zogenoemde ‘blauwe tsunami’, nadat de Democraten op verschillende plaatsen beter presteerden dan vooraf werd verwacht.

De uitslag kan het voor Trump aanzienlijk moeilijker maken om zijn politieke agenda uit te voeren. Met een Democratische meerderheid in beide kamers van het Congres krijgt de oppositie meer mogelijkheden om zijn beleid tegen te houden en invloed uit te oefenen op nieuwe wetgeving.

Verrassende overwinningen in Republikeinse staten

De Democratische winst in het Huis van Afgevaardigden werd al vroeg in de verkiezingsnacht zichtbaar. In Florida gingen verschillende kiesdistricten, waarvan de grenzen eerder in het voordeel van de Republikeinen waren aangepast, toch naar de Democraten. Ook in landelijke gebieden van andere staten boekte de partij onverwachte resultaten.

In de Senaat gingen volgens de voorlopige uitslagen zeker zeven zetels van Republikeinen over naar Democraten. Het gaat om Texas, Kansas, Iowa, Ohio, North Carolina, South Carolina en Maine. Geen enkele Democratische Senaatszetel ging verloren aan de Republikeinen.

De Democraten komen daarmee vanaf januari op ten minste 54 van de 100 Senaatszetels. De uitslagen in Alaska en Mississippi waren nog niet definitief.

Vooral de winst in Texas en Kansas geldt als een grote verrassing. In Texas wist Democraat James Talarico de door Trump gesteunde Republikeinse kandidaat Ken Paxton te verslaan. Ook de gouverneursverkiezing in die staat viel volgens de uitslagen in handen van de Democraten. Het is de eerste keer sinds 1990 dat Texas een Democratische senator krijgt. In Kansas is een Democratische Senaatswinst zelfs al 94 jaar niet meer voorgekomen.

Ook in Maine verloren de Republikeinen een belangrijke zetel. De Democratische kandidaat Troy Jackson versloeg de Republikeinse senator Susan Collins, die sinds 1997 in de Senaat zat.

Historische doorbraken

De verkiezingen leverden ook verschillende historische resultaten op. Zo krijgt de Senaat voor het eerst een moslim als lid: de progressieve Democraat Abdul El-Sayed uit Michigan. In Minnesota werd Peggy Flanagan gekozen als eerste inheemse Amerikaanse vrouw in de Senaat.

Daarnaast werd Chris Pappas in New Hampshire gekozen. Hij wordt de eerste openlijk homoseksuele man in de Amerikaanse Senaat.

Ook bij de gouverneursverkiezingen werden historische resultaten geboekt. Van de 36 staten waar verkiezingen plaatsvonden, kregen er volgens de voorlopige uitslagen 22 een Democratische gouverneur. Texas krijgt met Gina Hinojosa voor het eerst een latina als gouverneur. In Georgia werd Keisha Lance Bottoms gekozen als eerste zwarte vrouwelijke gouverneur van de staat.

Trump dreigt met veto's

President Trump reageerde aanvankelijk terughoudend op de verkiezingsuitslag. In een gesprek met de Amerikaanse zender CBS zei hij verbaasd te zijn over de resultaten, maar tegelijkertijd bereid te zijn met de Democraten samen te werken.

Hij waarschuwde echter dat hij voorstellen van de Democratische meerderheid kan tegenhouden met zijn presidentiële veto. Kort na zijn uitspraken plaatste hij op sociale media een afbeelding met het woord ‘VETO’.

De tussentijdse verkiezingen worden in de Verenigde Staten vaak gezien als een beoordeling van het beleid van de zittende president. Het is gebruikelijk dat de partij van de president daarbij zetels verliest in het Congres. De omvang van de Democratische winst betekent echter een grote politieke uitdaging voor Trump in de resterende periode van zijn presidentschap. (NOS)