INGEZONDEN - Het is nu het meest cruciale moment voor de regering van Suriname om het besluit te nemen om over te stappen van object- naar subjectsubsidie voor wat betreft de openbare nutsvoorzieningen, zoals elektriciteit en gezond leidingwater. Al jaren wordt hierover gesproken, maar niemand durft de kat de bel aan te binden. Bijna durf ik te stellen dat er invloedrijke figuren zijn die enige voordelen halen uit het huidige systeem van objectsubsidie door de status quo te handhaven.

Maandelijks worden de NV Energiebedrijven Suriname (EBS) en de Surinaamsche Waterleiding Maatschappij (SWM) voorzien van subsidie, maar toch klagen ze over financiële tekortkomingen voor hun operationele diensten. Ook de klanten hebben steeds op- en aanmerkingen over de kwaliteit van de dienstverlening naar hen toe.

Het gevoel is post gaan vatten in de samenleving dat middels een verschuiving van het subsidiebeleid vanuit de overheid, de operationele uitvoering bij de voornoemde parastatale bedrijven er heel anders uit zal zien. Onder de huidige omstandigheden worden een heleboel kapitaalkrachtigen die in staat zijn om een marktconform tarief te betalen, gesubsidieerd door de overheid. Met de voorgestelde nieuwe en verbeterde aanpak worden al deze elementen uit het systeem gefilterd. De behoeftige individuen die om uiteenlopende redenen niet in staat zijn om de marktconforme tarieven te betalen, worden dan voor een deel gesubsidieerd door de overheid. De subjectsubsidie zou kunnen geschieden via een extra verhoging van de sociale uitkering bij het ministerie van Sociale Zaken en Volkshuisvesting. Bij de loontrekkers zou dat kunnen geschieden middels het toekennen van een speciale toelage voor een bepaalde inkomenscategorie.

De grootverdieners en kapitaalkrachtigen zouden dan de marktconforme tarieven moeten betalen. Middels deze aanpak kan men een aanvang maken met efficiënte bedrijfsvoering bij de nutsbedrijven. Natuurlijk zal er hier en daar wat lekkage in het systeem komen. Maar middels deze methode kan de bedrijfsvoering redelijkerwijs aanzienlijk worden verbeterd. Het systeem zou men dan naarmate de tijd vordert verder aanscherpen. Naast de interventie van het subsidiebeleid vanuit de overheid, zal men intern drastisch moeten werken aan adequate kostenbewaking. Dit, gekoppeld aan de subsidie, zal ruimte creëren voor vervangings- en uitbreidingsinvesteringen om zodoende de productiecapaciteit op peil te houden. De bedrijfsleiding van EBS en SWM zal hier serieus naar moeten kijken, omdat met name de beschikbaarheid van energievoorziening een bepalend element is voor de nationale productiecapaciteit en in het verlengde daarvan de nationale economie.

De overheid moet altijd in staat zijn om een extra dekking of buffer op te bouwen voor degenen die niet in staat zijn om mee te gaan met de marktconforme tarieven. Dat is een stukje staatszorg binnen een democratische rechtsstaat. Aan de andere kant moeten degenen die dat wel kunnen in de gelegenheid worden gesteld om dat te doen en niet onnodig drukken op de staatsbegroting. Want dat werkt niet ondersteunend naar een gezonde economie.

Ettiré Patra