Op vrijdag 29 en zaterdag 30 augustus 2025 organiseerde Stichting Mulokot haar eerste interne training over de preventie en bewustwording van gendergerelateerd geweld (GGG). De training maakt deel uit van een 18 maanden durend project, gefinancierd door Global Affairs Canada via het Local Engagement and Action Fund (LEAF).

De tweedaagse sessie bereidde het Mulokot-team voor op de volgende fase van het project, dat wordt uitgebreid naar de Wayana Inheemse dorpen Kawemhakan (Anaipake), Apetina en Palumeu. Stichting Mulokot werkt in dit project samen met het Women’s Rights Centre, dat de leiding heeft over de preventie- en bewustwordingsactiviteiten rond gendergerelateerd geweld.

De training richtte zich op de oorzaken, vormen en langetermijnimpact van gendergerelateerd geweld binnen de Wayana-inheemse context, met bijzondere aandacht voor mentale gezondheid en emotionele veerkracht. Deze aanpak sluit aan bij de bevindingen van een uitgebreid baseline-onderzoek dat eerder dit jaar in Kawemhakan werd uitgevoerd. De studie bracht een hoge prevalentie van gendergerelateerd en huiselijk geweld aan het licht, vaak gerelateerd aan alcoholgebruik, financiële stress en traditionele genderrollen.

“Deze training gaat niet alleen over het voorbereiden van ons team – het gaat over het veranderen van hoe wij als gemeenschap omgaan met gendergerelateerd geweld en trauma. Mentale gezondheid moet deel uitmaken van het gesprek als we een betekenisvolle en blijvende verandering willen creëren,” zei Jupta Itoewaki, voorzitter van Stichting Mulokot.

Adam Loyer, Hoofd Samenwerking van de Hoge Commissie van Canada voor Guyana en Suriname, verklaarde:

“Canada is trots dit initiatief te ondersteunen, dat de capaciteit versterkt van lokale organisaties zoals Stichting Mulokot om de oorzaken van gendergerelateerd geweld in inheemse gemeenschappen aan te pakken. Het voorkomen en bestrijden van gendergerelateerd geweld is niet alleen een kwestie van mensenrechten beschermen – het is essentieel voor het opbouwen van gezondere families, sterkere gemeenschappen en veerkrachtigere samenlevingen. Via het Local Engagement and Action Fund bevestigt Global Affairs Canada opnieuw zijn inzet voor gendergelijkheid, het bevorderen van mentale gezondheid en het versterken van vrouwen en jongeren. Wij zien dit werk als een integraal onderdeel van het bredere partnerschap van Canada met Suriname en de Caribische regio.”

Onderzoeksgestuurd en gemeenschapsgericht

Het trainingscurriculum is ontwikkeld op basis van een nulmeting en een kwalitatieve gemeenschapsbeoordeling die tussen april en juni 2025 in Kawemhakan werden uitgevoerd. Volgens het onderzoek:

• Meer dan 60% van de respondenten gaf aan dat gendergerelateerd geweld “soms” voorkomt in de gemeenschap, terwijl 12,5% zei dat het vaak voorkomt en nog eens 12,5% dat het zeer vaak voorkomt.
• Vrouwen en meisjes zijn het vaakst slachtoffer, waarbij het geweld meestal binnenshuis plaatsvindt.
• De meest voorkomende vormen van geweld waren fysieke mishandeling (43,8%), gevolgd door seksueel en emotioneel/mentaal geweld (beide 25%). Financieel geweld kwam in 6,3% van de gevallen voor.
• De belangrijkste oorzaken waren alcoholgebruik (48,6%), gevolgd door genderverwachtingen en beperkte copingstrategieën.

Respondenten gaven aan dat er weinig bekendheid is over waar men hulp kan zoeken en dat er weinig vertrouwen is in traditionele of externe mechanismen om deze problemen op te lossen. Deze bevindingen onderstrepen de dringende noodzaak voor bewustwording, educatie en preventie, geworteld in de realiteit van de Wayana-gemeenschappen.

Het vervolg

Vanaf oktober zal het project aangepaste sessies organiseren in de drie Wayana-dorpen, met onderwerpen zoals:

• Genderrollen en gezonde relaties
• Preventie en bewustwording van geweld
• Mentale gezondheid en stressbeheer
• De effecten van alcohol op familie- en gemeenschapsleven

Naast bewustwording biedt het initiatief praktische vaardigheidstrainingen, zoals een naaicursus en kaarsen maken, ter ondersteuning van economische zelfstandigheid, vooral voor vrouwen en jongeren. Het project loopt tot maart 2026 en wordt continu geëvalueerd en bijgestuurd op basis van monitoring en input vanuit de gemeenschappen.

Over het Local Engagement and Action Fund (LEAF)

LEAF is een initiatief van Global Affairs Canada, uitgevoerd door de World University Service of Canada (WUSC) onder het Field Support Services Project-Caribbean. Het ondersteunt lokale maatschappelijke organisaties die zich inzetten voor gendergelijkheid, jongerenemancipatie en de preventie van gendergerelateerd geweld.

Over Stichting Mulokot

Stichting Mulokot werd in 2018 opgericht door Granman Ipomadi Pelenapin en staat onder de bevlogen leiding van voorzitter Jupta Itoewaki. De stichting is de trotse stem en hoeder van het Wayana-inheemse volk in Suriname. Vanuit hun basis in Paramaribo zet de stichting zich in voor de rechten van Inheemse volken en duurzame ontwikkeling. Door haar toewijding versterkt zij de Wayana-gemeenschappen in het afgelegen zuiden van Suriname, met als doel het behoud van erfgoed en het bouwen aan een sterke, veerkrachtige toekomst.