‘Wees eenvoudig, blijf eenvoudig. Loop met opgeheven hoofd, maar kijk niet neer op anderen. Wij zijn allemaal gelijk als mens.’ Deze levensles die hem met de paplepel is ingegoten, prent hij in het hoofd van zijn kinderen en kleinkinderen. Inmiddels heeft hij meer dan 50 jaar politieke ervaring op zitten. Deze persoon die altijd energiek, flexibel en vol levenslust haast overal aanwezig is, herdenkt vandaag op de dag van Ied Ul Fitr, een bijzondere dag voor de moslim broeders en zusters, zijn geboortedag. Het is 79 jaren geleden dat hij het levenslicht zag, de gewezen voorzitter van het hoogste college van Staat, oud-minister, parlementariër en partijvoorzitter van de Pertjajah Luhur (PL), Paul Salam Somohardjo. Met SUN praat hij graag over zijn veelbewogen levensstijl.
Leeftijd niet interessant
De gewezen parlementsvoorzitter vindt het niet van belang de leeftijd van een persoon te benadrukken. Jaarlijks wanneer hij op zijn geboortedag gebeld wordt met de vraag ‘Meneer Somohardjo, hoe oud bent u geworden?’, antwoordt hij al lachend ‘ik ben niet oud, wat oud is, moet weggegooid worden. Ik ben lang op deze aarde.’ Waar hij bijzonder veel waarde aan hecht, is de kwaliteit van het leven. Het hebben van geloof en vertrouwen in de Almachtige, is zijn rode draad in het leven. Zoals de politicus het verwoordt, is hij zich ervan bewust dat hij momenteel ‘in zijn blessuretijd’ speelt. ‘Ik moet scoren en mijn idealen kunnen bereiken.’ Zijn wens is om een autobiografie uit te brengen. ‘Waarin de echte persoon en persoonlijkheid van Paul Somohardjo duidelijk omschreven staat.’ De oud-parlementsvoorzitter benadrukt een grote ‘trefoe’ te hebben wanneer iemand niets doet, en een karakter van lui en traag werken heeft. Hier kan hij wel bijzonder geïrriteerd om raken. Zelf is hij gewend om op tempo te werken. Zelfs het lopen. Vaak genoeg moet hij van zijn partijgenoten aanhoren ‘Voorzitter, u loopt zo snel. Ik kan u niet bijbenen.’ Het werkgedrag van iemand die zich bijvoorbeeld 8 uur ’s morgens aan het werk aanmeldt, al om 9 uur aan het schaften is en vervolgens om 10 uur de krant leest, zonder iets productiefs gedaan te hebben in die 2 uren, hier kan Somohardjo wel danig geïrriteerd om raken. ‘Denk ik bij mezelf van… gaan we zo vooruit in het land.’
Op tijd slapen en goed uitrusten
In beweging blijven, op tijd slapen en gezond eten. Deze vormen voor de oud- minister de basisregels in het leven. Vooral het uitrusten en het lichaam de rust gunnen die het nodig heeft om goed te kunnen functioneren, past hij altijd toe. ‘Al ben je in de auto’, al zittend doet hij zijn dutje. Of wanneer hij met het vliegtuig op reis gaat. Gedurende de lange wachttijden maakt de gewezen bewindsman van de gelegenheid gebruik om zijn ogen te sluiten en tot rust te komen. Al lachend vertelt hij dat tijdens het reizen waar de overige personen zo ‘djakala djakala’ eruitzien, hij integendeel, een frisse uitstraling heeft.
De PL-voorzitter heeft ook zijn eigen manier om met emoties om te gaan. Dit gebeurt op zodanige wijze dat deze geen boventoon voeren in zijn leven. Hij weet altijd de baas te blijven over zijn emoties. Tegen deze achtergrond vertelt hij dan ook vol trots dat hij nooit stress heeft gehad in mijn leven, en dat hij alles laat voorbij gaan.’ En werkdruk, weet hij te minimaliseren middels het toepassen van management timing. De ultieme rust die hij aan zijn lichaam en geest geeft en het op een gezonde wijze omgaan met emoties, vormen de leidraad dat de PL-voorzitter zich nooit ziek voelt, naar de dokter moet of pijnstillers moet innemen. De politicus neemt haast zelden een calpol in. Bij een beetje hoofdpijn, ligt hij even en voelt zich daarna kiplekker. De twee ziekenhuisopnames gedurende zijn 79 levensjaren vonden plaats toen hij besmet was met Corona en gedurende de militaire coup vanwege mishandeling.
Ik heb nooit van de politiek gehouden
‘Ik heb nooit van de politiek gehouden’, vertelt de gewezen parlementariër. Voor het organiseren van evenementen heeft hij altijd passie gehad. Hij werd ontdekt door wijlen oud-partijvoorzitter van de NPS en gewezen premier Johan Adolf Pengel. ‘Ze waren waarschijnlijk op zoek naar jongeren’, blikt hij terug. ‘Hij heeft hij mij gevonden en uitgenodigd in zijn kamer. Toen vroeg hij mij waar ik sta. Ik zei natuurlijk, voor de premier.’ En vroeg Somohardjo vervolgens of hij zich wil aansluiten bij de NPS. ‘Ik ben niet direct gebombardeerd tot parlementariër of minister.’ Overal meelopen gold toen in de politiek als basis voor jongeren. Zijn eerste redevoering die hij hield was in het district Coronie, weet de politicus zich te herinneren. ‘Ik zei van mi kondre tru, mi lobi you. Mek den ogri waai gwe.’ Dit illustreerde hij middels de kokospalmen die op dat moment in vol ornaat meewaaiden met de wind. Dit ontroerde de voormalige NPS-voorzitter. Somohardjo werd vervolgens de voorzitter van het Indonesisch presidium. Binnen de NPS is de gewezen DNA-voorzitter zijn politieke carrière begonnen, gevolgd door tal van politieke piekperiodes. Het oprichten van een eigen politieke partij, de Pendawalima, die vervolgens werd gecoupt en hij wederom de PL oprichtte, zijn stem laten horen over de wijze waarop de Onafhankelijkheid heeft plaatsgehad in 1975 en zijn felle betoog in Nederland over de rechten van de Molukken en kleurlingen.
De politicus heeft ook zwarte bladzijdes binnen de politiek, namelijk gedurende het militair regime waar hij behalve opgesloten te zijn in The Devil, moest wegvluchten uit Suriname om zichzelf in veiligheid te brengen.
Gedurende deze regeringsperiode maakt zijn zoon Bronto Somohardjo deel uit van het regeringsteam als minister van Binnenlandse Zaken. Als elk vader die het beste voor over heeft voor zijn kinderen, is dit ook het geval bij Somohardjo sr. Als politicus ziet hij graag dat zijn zoon een goede politicus wordt. Hoewel het aan het volk ligt om Somohardjo jr. te kiezen als hun politieke leider blijft Somohardjo sr. zijn plicht vervullen als vader. Hierbij gelden de volgende woorden als basis: ‘Wees eenvoudig, blijf eenvoudig. Loop met opgeheven hoofd, maar kijk niet neer op anderen. Wij zijn allemaal gelijk als mens.’
Asha Bhagwat
