ExxonMobil benadrukt dat de discussie over de oliedeal voor het Stabroek-blok in Guyana moet worden bekeken tegen de achtergrond van de jarenlange investeringen en risico’s die voorafgingen aan de eerste olieproductie.

Tijdens een energielunch van de Georgetown Chamber of Commerce and Industry (GCCI) op 24 september wees Alistair Routledge, president van ExxonMobil Guyana, erop dat het bedrijf al in 1999 een overeenkomst sloot voor het gebied. Op dat moment was er nog geen olieproductie, geen inkomsten en geen zekerheid dat commercieel winbare olie zou worden gevonden. “Hoeveel bedrijven kunnen 21 jaar blijven investeren voordat zij rendement beginnen te zien?”, vroeg Routledge zich af.

ExxonMobil en zijn partners investeerden jarenlang in exploratie zonder inkomsten uit productie in Guyana. Shell, dat samen met ExxonMobil een belang van 50 procent in het Stabroek-blok had, trok zich in 2014 terug. Een jaar later, in mei 2015, maakte ExxonMobil de Liza-olievondst bekend.

Na de ontdekking waren opnieuw miljardeninvesteringen nodig voor verdere exploratie, technische studies en de ontwikkeling van infrastructuur voor de productie op zee. Guyana bereikte uiteindelijk in december 2019 de eerste olieproductie, ongeveer twintig jaar na de oorspronkelijke overeenkomst.

Routledge stelt dat deze investeringsgeschiedenis moet worden meegenomen bij de beoordeling van de Production Sharing Agreement (PSA). Volgens hem heeft het contract gedaan waarvoor het bedoeld was: bedrijven stimuleren om aanzienlijke exploratie- en ontwikkelingsrisico’s te nemen.

Onder de overeenkomst kan maximaal 75 procent van de productie worden gebruikt voor het terugverdienen van in aanmerking komende kosten. De resterende winstolie wordt gelijk verdeeld tussen Guyana en de contractanten. Daarnaast ontvangt Guyana een royalty van 2 procent.

De kostenverrekeningsregeling is een belangrijk onderdeel van de discussie over de overeenkomst. Naarmate eerder gemaakte kosten worden terugverdiend, neemt het aandeel van Guyana in de productie toe.

De totale investeringen in de Guyanese olie-industrie zijn inmiddels opgelopen tot meer dan 55 miljard Amerikaanse dollar. Guyana heeft momenteel vier producerende ontwikkelingen, terwijl nieuwe projecten de productiecapaciteit verder moeten uitbreiden.

Ook Shell heeft inmiddels teruggekeken op zijn vertrek uit Guyana. Topman Wael Sawan zei in februari 2026 dat hij wenste dat het bedrijf niet was vertrokken. Deze maand verklaarde hij tijdens een energieconferentie in Brazilië dat Shell “zeker op het verkeerde moment” was vertrokken.

Volgens ExxonMobil is het verschil tussen 1999 en vandaag groot. Guyana beschikt inmiddels over een bewezen olie- en gassysteem, meer dan 11 miljard vaten aan ontdekte olie-equivalenten en een snel groeiende energiesector. In 1999 was echter nog onzeker of de jarenlange exploratie ooit tot commerciële olieproductie zou leiden. (OIlNow)