Het afgelopen jaar zijn wereldwijd 67 journalisten gedood, zo meldt Reporters sans frontières (RSF) in zijn nieuwste jaaroverzicht. Het gaat om het hoogste aantal sinds 2018, toen 88 mediaprofessionals omkwamen. In 2023 lag het aantal nog op 54.

Bijna de helft van de dodelijke slachtoffers – 29 journalisten – viel in de Gazastrook, waar de Israëlische militaire operaties een zware tol eisen onder Palestijnse verslaggevers. Sinds het uitbreken van de oorlog na de Hamas-aanval van oktober 2023 zijn al meer dan 200 journalisten om het leven gekomen in Gaza.

RSF wijst onder meer op de aanval op het Nasser-ziekenhuis, waarbij vijf journalisten omkwamen. Kort na de eerste aanval werd een tweede bombardement uitgevoerd, waarbij ook hulpverleners en verslaggevers die ter plaatse waren om de situatie te documenteren, het leven verloren. Volgens RSF voert het Israëlische leger “een ongekend bloedbad uit onder de Palestijnse pers”.

Mexico opnieuw extreem dodelijk voor journalisten

Na Gaza is Mexico het gevaarlijkste land voor mediaprofessionals. Daar werden negen journalisten gedood, vooral door drugskartels die journalisten intimideren en het medialandschap proberen te controleren. Volgens RSF leidt de voortdurende straffeloosheid ertoe dat criminele organisaties steeds meer grip krijgen op informatievoorziening. Het fenomeen van ‘mexicanisering’ zorgt ervoor dat in heel Latijns-Amerika geweld tegen journalisten toeneemt.

Oorlogszones Sudan en Oekraïne ook zeer gevaarlijk

In Sudan vielen vier doden, terwijl in Oekraïne Russische troepen actief jacht maken op oorlogsverslaggevers. De Franse fotograaf Antoni Lallican, werkzaam in Oekraïne, is een van de twee buitenlandse journalisten die dit jaar omkwamen.

“Dit waren geen ongelukken, geen nevenschade,” benadrukt RSF-directeur Thibaut Bruttin. “Ze waren doelwit vanwege hun werk. Journalisten zijn getuigen van de geschiedenis, maar steeds vaker ongewenste pottenkijkers of pionnen in geopolitieke conflicten.”

Steeds meer journalisten opgesloten

Naast de doden maakt RSF melding van een verdere verslechtering van de persvrijheid in verschillende landen.

-China blijft koploper met 121 van de 503 opgesloten journalisten wereldwijd.

-Rusland breidt zijn repressie uit: het aantal gevangen journalisten steeg daar van 38 naar 48, waarmee het land Myanmar, Israël en Belarus voorbijstreeft.

-Rusland houdt daarnaast 26 buitenlandse journalisten vast, vooral Oekraïners.

-Israël volgt met twintig vastzittende Palestijnse journalisten, van wie zestien in de afgelopen twee jaar zijn opgepakt.

Vermisten en gijzelingen wereldwijd

In Syrië zijn nog altijd 37 journalisten vermist, ondanks het verzwakken van zowel het regime van Assad als Islamitische Staat. Wereldwijd worden 135 journalisten vermist en zijn 20 mediaprofessionals gegijzeld, onder wie zeven die dit jaar in handen vielen van Houthi-rebellen in Jemen.

RSF spreekt van een “diep verontrustende wereldwijde erosie van de veiligheid van journalisten” en roept landen op om bescherming, transparantie en vervolging van daders te garanderen. (NOS)