De Commissie Diasporakapitaal heeft onlangs een rapport overhandigd aan president Chandrikapersad Santokhi, met een plan voor het aantrekken van diasporakapitaal. Het heeft ongeveer drie maanden geduurd om het adviesrapport op te stellen. Aan de leiding van dit onderzoek zat professor Henry Ori. De commissie denkt ongeveer 50 miljoen euro per jaar binnen te halen vanuit de diasporagemeenschap. Binnen vijf jaar wordt een schatting gemaakt van ongeveer 476 miljoen euro. Ori zegt dat er momenteel ongeveer 160 miljoen euro aan goederen en diensten richting Suriname komt op jaarbasis. De cijfers voor het onderzoek zijn uitgerekend met data van het Algemeen Bureau voor de Statistiek, uit economische analyses van zowel Suriname en Nederland en schattingen van deskundigen.

Volgens Ori zijn er verschillende voorwaarden voor het aantrekken van kapitaal. Het geld moet ‘schoon’ zijn; het mag niet afkomstig zijn van criminele organisaties of via witwaspraktijken.

Er zijn drie instrumenten voor het binnenhalen van middelen:

1.      Obligaties: de diasporagemeenschap wil graag meegaan met de successen van staatsbedrijven, die tevens betrouwbaar zijn. Ori noemt hierbij Staatsolie.

2.      Diasporafonds: het fonds moet kapitaal aantrekken met duidelijke bestemmingen. Er is momenteel reeds aangegeven dat de diasporagemeenschap wil investeren in onder andere de bouw en landbouw. Ori zegt echter dat een diasporafonds op dit moment niet in Suriname opgezet kan worden, maar eerder via een stichting in Nederland. De wetgeving in Suriname op langere termijn moet worden aangepast. In het rapport staan de wetgevingsproducten opgesomd die geharmoniseerd moeten worden, geeft Orie aan.

3.      Diasporabank: een diasporabank is niet bedoeld voor korte termijn. Ook hier is er wetgeving die moet worden voorbereid en waaraan een bank zou moeten voldoen, zoals compliance. Ori zegt dat een diasporabank in drie tot vier jaar gerealiseerd kan worden. Er moet ook vertrouwen zijn in de mensen, systemen en structuren in Suriname, omdat de investeerders uit de diasporagemeenschap geen risico willen lopen.

De commissie heeft voornamelijk de nadruk gelegd op het ‘makkelijker zakendoen. ‘Als de diasporagemeenschap projecten van de staat wil financieren, moeten er weinig tot geen belemmeringen zijn’, zegt Ori. Dit uitgangspunt zal één van de fundamenten vormen voor de op te richten diasporabank of diasporafonds.

Samenwerking met lokale banken

De algemene banken hebben ook interesse getoond voor het diasporakapitaal. De commissie heeft hierover gesprekken gevoerd met het bankwezen. Het zou voor de investeerders makkelijk moeten zijn om overmakingen te doen. Er zijn veel obstakels voor het internationaal bankieren; correspondentbanken hebben de Surinaamse banken de rug toegekeerd en veel Surinamers worden gedwongen hun Nederlandse bankrekeningen op te zeggen. Dit werkt niet stimulerend voor het internationaal bankieren, meent Ori.

De National Risk Assessment (NRA) heeft ook heel wat zaken aan het licht gebracht in Suriname, die aangepakt moeten worden voor sterkere internationale betrekkingen. Ori heeft hierover gesproken met Jennifer van Dijk-Silos die betrokken is bij de NRA. ‘Er is dus enorm veel werk te verrichten’, zegt Ori.

Het is de bedoeling dat president Santokhi in februari een bezoek brengt aan de Nederlandse premier Mark Rutte. De commissie zal dan een agenda klaarleggen voor de president, zodat het onderwerp ‘diasporakapitaal’ bespreekbaar wordt gemaakt tussen de regeringsleiders. De president zal tijdens zijn bezoek een diasporaplatform proclameren, dat kan samenwerken met Suriname.

Terugbetaling van het kapitaal

De projecten die de staat wenst te financieren met het diasporakapitaal, moeten zodanig geselecteerd worden, dat zij een terugverdiencapaciteit hebben. Ori heeft er vertrouwen in dat de huidige regering een ‘potje’ zal reserveren voor de terugbetaling van het aangetrokken kapitaal. Hij gelooft ook dat er voldoende perspectieven voor de regering zijn om het beleid te continueren, ook na de verkiezingen van 2025.