De kans op ongeregeldheden in Washington is aanwezig, maar aan het einde van deze woensdag is het tijdperk-Trump ten einde en mag Joe Biden zich de 46ste president van de Verenigde Staten noemen. Hoe ziet de dag er precies uit?

Is Joe Biden al in Washington?

Ja. Hij is dinsdag van zijn huis in Delaware naar Washington gereisd. De bijna-president en zijn vrouw Jill verblijven tot de inauguratie in een presidentieel gastenverblijf. Het is traditie dat de scheidend president zijn opvolger uitnodigt in het Witte Huis, maar Donald Trump heeft geen contact met Biden opgenomen.

Is Trump bij de inauguratie aanwezig?

Nee, de huidige president zal ook niet bij de beëdiging zijn. Het is voor het eerst in 150 jaar dat een scheidend president niet bij de inauguratie van zijn opvolger is. Trump reist naar verwachting woensdagochtend naar zijn resort in Florida. Scheidend vicepresident Mike Pence zal de beëdiging wel bijwonen.

Hoe laat begint de ceremonie?

De plechtigheden beginnen om 13.30 uur (Surinaamse tijd) en vinden plaats bij het Capitool, dat twee weken geleden werd bestormd door meer dan duizend Trump-aanhangers. Na een openingswoord zal Kamala Harris als eerste vrouw de eed afleggen die haar officieel de vicepresident van de VS maakt. Daarna legt Biden zijn eed af en is hij officieel de 46e president van het land. De eed wordt afgenomen door opperrechter John Roberts. Daarna zal Biden het land toespreken en oproepen tot eendracht. Aansluitend vinden er optredens van een groot aantal sterren plaats. Lady Gaga zingt het volkslied, Jennifer Lopez brengt een paar nummers ten gehore en militaire muzikanten treden op.

Wat gaat president Biden als eerste doen?

Na de inauguratie vertrekken Biden en Harris, samen met voormalige presidenten Barack Obama, George W. Bush en Bill Clinton en hun echtgenoten, naar de militaire begraafplaats Arlington voor hun eerste officiële handeling: een kranslegging bij de tombe van de Onbekende Soldaat. Afgevaardigden van alle takken van de strijdkrachten escorteren Biden daarna naar het Witte Huis. Ondertussen presenteert acteur Tom Hanks een anderhalf uur durende virtuele 'parade' door de VS. Aan dit spektakel verlenen veel supersterren hun medewerking, zoals Justin Timberlake en Jon Bon Jovi.

Staan alle spullen van Donald Trump dan nog in het Witte Huis?

Nee. Trump en al zijn adviseurs en medewerkers moeten op het moment dat Harris en Biden worden beëdigd het Witte Huis hebben verlaten. Vijf uur later worden de Bidens verwacht. In die korte periode moet het personeel het complex klaarmaken voor de nieuwe bewoners. Bijna honderd mensen maken het Witte Huis schoon en verwijderen alles wat aan Trump doet herinneren. Vanwege de coronapandemie zal ditmaal nog grondiger worden schoongemaakt dan anders. Tapijten, gordijnen, bedden en bureaus worden grondig gereinigd. Ook worden de persoonlijke spullen van Biden in die korte periode naar het Witte Huis gebracht. De vaste medewerkers van Biden moeten vervolgens zelf hun weg vinden in het Witte Huis. Trump heeft ze niet van tevoren een keer uitgenodigd, zoals gebruikelijk is.

Is er publiek bij de beëdiging?

Nee. Belangstellenden worden woensdag op alle mogelijke manieren uit Washington geweerd. Door de coronacrisis zou de inauguratie al in sobere vorm plaatsvinden, maar de belegering van het Capitool van twee weken geleden heeft de stad helemaal in lockdown gebracht. In Washington geldt een speciale noodverordening en de burgemeester kan op elk gewenst moment een straatverbod instellen. Er staat een enorm hek om het parlementsgebouw en meer dan twintigduizend reservisten van de Nationale Garde bewaken het centrum. Op de National Mall, het gebied bij het Capitool waar toeschouwers zich anders hadden verzameld, staan 56 enorme lichtzuilen die de vijftig staten en zes territoria representeren. Ook staan er op de Mall zo'n 200.000 vlaggetjes, het aantal mensen dat minimaal bij een inauguratie aanwezig is. Bij de beëdiging van Obama in 2009 waren er een miljoen mensen, bij die van Trump in 2017 waren het er pakweg 300.000.

Washington dag voor inauguratie in fort veranderdWashington dag voor inauguratie in fort veranderd

Zijn ongeregeldheden te verwachten?

Gezien de ongebruikelijk zware beveiliging zou je denken dat er weinig kan gebeuren. Maar verschillende extremistische groeperingen praten in privégroepen op sociale media en in versleutelde berichtenapps over gewapende demonstraties in het hele land. Zij zien de gebeurtenissen van 6 januari als een enorme overwinning en hebben het idee dat ze ermee zijn weggekomen, ondanks de arrestaties achteraf. Dat trucje zouden ze graag herhalen. Om ongeregeldheden te voorkomen, wordt onder meer het openbaar vervoer rond de stad grotendeels stilgelegd, probeert Airbnb relschoppers te weren, zijn er geen vergunningen voor demonstraties verleend en blijven parkeergarages gesloten.

Wat gaat Biden als eerste doen in het Witte Huis?

Biden gaat in de eerste dagen van zijn ambtstermijn een groot aantal presidentiële bevelen uitvaardigen en zo omstreden besluiten van Trump terugdraaien. De nieuwe president wil bijvoorbeeld dat zijn land weer gaat meedoen aan het klimaatverdrag van Parijs. Ook sneuvelen naar verwachting de door Trump ingestelde beperkingen voor reizigers uit islamitische landen. De aankomende president wil daarnaast snel de immigratiewet drastisch aanpassen. Ruim elf miljoen mensen die momenteel illegaal in de VS verblijven, krijgen dan een verblijfsvergunning. Bovendien moeten migrantenkinderen die bij de grens met Mexico van hun ouders zijn gescheiden met hun familieleden worden herenigd. Ook wil hij per decreet strengere maatregelen treffen om de verspreiding van het coronavirus aan te pakken. Het dragen van mondkapjes in federale gebouwen en het openbaar vervoer tussen staten wordt verplicht. Biden wil verder dat scholen en bedrijven zo snel mogelijk weer open kunnen.

Eerder deze week kondigde Biden al een coronasteunpakket van ruim 1.900 miljard dollar (bijna 1.600 miljard euro) aan. Hij is van plan in zijn eerste honderd dagen ruim 100 miljoen Amerikanen (bijna een derde van de bevolking) te vaccineren.

Wat gebeurt er na woensdag met Trump?

De politieke toekomst van Trump is ongewis. Het gerucht gaat dat hij een nieuwe partij wil oprichten, maar de kans is groot dat hij straks de handen vol heeft aan diverse rechtszaken. Ook loopt er vanwege de bestorming van het parlementsgebouw door zijn aanhangers een afzettingsprocedure tegen hem. Critici verwijten Trump zijn achterban te hebben opgehitst. De Senaat zou kunnen besluiten dat hij in de toekomst geen president meer mag worden. (NU)