De overheid doet niet genoeg om Bonaire te beschermen tegen klimaatverandering, vinden acht bewoners van het eiland en milieuorganisatie Greenpeace. Daarom dagen zij vandaag de Nederlandse staat voor de rechter. "Bonaire heeft niks aan alleen beloftes." Greenpeace en acht inwoners van Bonaire willen dat de overheid meer doet om klimaatverandering tegen te houden. Zij vinden ook dat de staat te weinig doet om de inwoners van Caribisch Nederland, zoals Bonaire, te beschermen tegen de gevolgen van klimaatverandering. Het eiland, dat een speciale gemeente is, wordt volgens de aanklagers hard getroffen door de opwarming van de aarde. Dat baseren de eisers op een onderzoek van de Vrije Universiteit, dat is uitgevoerd in opdracht van Greenpeace. Uit het onderzoek komt naar voren dat als klimaatverandering in deze mate doorzet, grote delen van het eiland door zeespiegelstijging onder water kunnen lopen.
Judmar Emerenciana is een van de eisers van Bonaire. "Ik wil niet dat in de toekomst de slavenhutjes onder water staan, en we dan denken: dit hadden we kunnen voorkomen." De onderzoekers van de VU waarschuwen daarnaast voor een groeiend aantal zieken en sterfgevallen door toenemend extreem weer, zoals hittegolven en droogte. En koraalriffen kunnen afsterven wanneer de zee warmer wordt. Die riffen zijn belangrijk om golven te breken en kunnen zo overstromingen tegenhouden. Bovendien zijn de riffen ook een grote aanjager van de lokale economie.
Kabinet stelde al 'klimaattafel' aan
In mei vorig jaar hebben Greenpeace en de eisers de overheid al gesommeerd om actie te ondernemen. Een sommatie kun je zien als een laatste juridische waarschuwing voor een dagvaarding. Minister Rob Jetten reageerde toen dat het 'glashelder' is dat meer klimaatactie nodig is op het eiland. De sommatie heeft al voor beweging bij de overheid gezorgd, erkent ook Greenpeace. Zo heeft oud-politicus Ed Nijpels op verzoek van de minister een speciale 'klimaattafel' aangesteld voor Bonaire. In dat advies, genaamd 'Het is nooit te laat', beschrijft Nijpels de risico's van klimaatverandering voor het eiland. Hij benadrukt daarnaast het belang van een speciaal klimaatakkoord voor de BES-eilanden. Op het advies reageerde het kabinet met een brief waarin het belang van klimaatactie wordt erkend en beloofde in 2024 met een klimaatplan te komen voor alle BES-eilanden. Maar Greenpeace laat nu weten dat nog steeds niet voldoende te vinden.
Geen tijd voor getreuzel
Ondanks deze aankondiging van de staat, willen ze de gang naar de rechter toch doorzetten, vertelt Eefje de Kroon van Greenpeace aan NU.nl. "We merken wel dat de urgentie meer wordt ingezien, maar we zien nog geen zekerheid rondom een klimaatplan", zegt De Kroon. Zij voerde meerdere gesprekken over Bonaire met ministers en ambtenaren. "Er zijn allerlei maatregelen die ervoor zorgen dat we in Europees Nederland droge voeten houden, die niet gelden voor Bonaire." Daarmee doelt De Kroon op het Deltaprogramma en de Nationale Adaptatie Strategie (NAS), waarin experts zich buigen over bijvoorbeeld dijkversterkingen. De Kroon zegt dat de staat veel concretere maatregelen kan nemen om enerzijds CO2 sneller terug te dringen, anderzijds eilanden te beschermen tegen verwachte effecten van klimaatverandering. "Tijd om te treuzelen is er niet meer, Bonaire heeft niks aan alleen beloftes." (NU)
