Criminelen kiezen de laatste tijd vaker voor vuurwerk en geïmproviseerde brandbommen om elkaar aan te vallen of te intimideren dan voor vuurwapens. Dat zegt de politie in Rotterdam na de reeks aanslagen in de omgeving in de afgelopen maanden. Dit jaar zijn er vijftig explosies geregistreerd in de regio Rijnmond. Ook afgelopen nacht ging een vuurwerkbom af, ditmaal voor een coffeeshop in het centrum van Rotterdam. De afgelopen maanden zijn er volgens de politie veertig aanhoudingen geweest in verband met zulke ontploffingen.

Het is onduidelijk waarom nu vaker voor geïmproviseerde bommen wordt gekozen, maar dat er een verandering gaande is, is duidelijk. "We zien een verschuiving", zegt hoofdcommissaris van de politie in Rotterdam Fred Westerbeke in Nieuws en Co op NPO Radio 1. In het verleden werden bij ruzies in de onderwereld vaker vuurwapens ingezet. "Nu zijn er veel minder incidenten met vuurwapens, maar zien we dat er vaker op een eenvoudigere manier angst wordt aangejaagd." Dat gebeurt bijvoorbeeld door zeer zwaar knalvuurwerk zoals cobra's in te zetten, al dan niet in combinatie met het laten exploderen van een fles met een brandbare vloeistof, zoals benzine. Zulke aanslagen worden overigens door heel Nederland gepleegd, zegt de hoofdcommissaris.

Zo zijn in Amsterdam dit jaar twintig explosies bij woningen, winkels of restaurants geweest, schreef Het Parool onlangs. Vanwege alle aanslagen op woningen komt er een speciaal team bij de politie, berichtte Nieuwsuur vorige maand. Ook al is er een verband tussen sommige incidenten, niet alle vijftig explosies zijn direct met elkaar verbonden, legt Westerbeke uit. Het zou gaan om uiteenlopende conflicten tussen verschillende criminele groepen. "Die hebben bijvoorbeeld ruzie met elkaar over in beslag genomen drugs, over gestolen ladingen of andere zaken. Ze bedreigen elkaar."

Wat de opsporing volgens Westerbeke bemoeilijkt, is dat ook de doelwitten van aanslagen regelmatig een criminele achtergrond hebben. Of het gaat om familieleden van personen die betrokken zijn bij criminele vetes. De explosies zijn soms ook een middel om iemand onder druk te zetten om te betalen. "Helaas zijn de mensen bij wie de aanslagen plaatsvinden niet altijd bereid het achterste van de tong te laten zien", zegt burgemeester Aboutaleb. Daarbij kan angst ook een rol spelen. Aboutaleb en de politie roepen buurtbewoners op extra waakzaam te zijn en bij verdachte situaties 112 te bellen. Of gebruik te maken van Meld Misdaad Anoniem. De burgemeester van Rotterdam zegt dat "misschien wel 100 procent" van de aanslagen drugsgerelateerd is. Hij kan geen details geven over de aanwijzingen waarop hij zich baseert.

"Wat je ziet, is dat criminelen die elkaar het leven zuur maken grijpen naar vrij primitieve en goedkope methodes", zegt Aboutaleb. "Bijvoorbeeld door met vuurwerk en een jerrycan benzine iemand de stuipen op het lijf te jagen. En, als het niet direct kan, om dan een moeder, broer of neef te pakken." Vooralsnog zijn er geen slachtoffers gevallen bij de reeks explosies. Maar dat is volgens de politie slechts een kwestie van tijd als deze trend doorzet. Daarom is fors ingezet op de opsporing van de daders. Ook is er extra beveiliging op de plekken waar explosies zijn geweest. Gisteren werd een 26-jarige Amsterdammer opgepakt in verband met meerdere ontploffingen in Rotterdam. Ook een 21-jarige en een 32-jarige zijn aangehouden voor de recente reeks explosies. Wat opvalt, is dat soms ook minderjarigen bij de aanslagpogingen betrokken zijn. Zo meldde het Openbaar Ministerie dat de twee Rotterdamse tieners die vorige week werden opgepakt op verdenking van het plaatsen van een explosief bij een pand in de Van Speykstraat, twee weken langer blijven vastzitten. "We snappen ook wel waarom de georganiseerde misdaad gebruikmaakt van minderjarigen", verwijst Aboutaleb naar de twee verdachten van 14 en 15 jaar oud. Criminelen weten volgens hem dat zulke jongens worden berecht volgens het jeugdstrafrecht en daardoor lagere straffen krijgen dan volwassenen. "Je ziet ook dat kinderen soms erg vatbaar zijn om een paar duizend euro te verdienen voor sneakers", aldus de burgemeester. (NOS)